Wetgeving rondom vrachtwagenheffing

In Nederland is er, afgezien van de brandstofaccijns, sprake van belastingen en heffingen voor het vrachtwagenverkeer die niet zijn gekoppeld aan de hoeveelheid gereden kilometers. Om gerichter te kunnen heffen wordt een heffing ingevoerd die gebaseerd is op de gereden afstand en waarbij per kilometer wordt betaald. In onze buurlanden België en Duitsland geldt al een vrachtwagenheffing per gereden kilometer. Ook Nederlandse vrachtwagens betalen daar voor het gebruik van de wegen.

Op dit moment is er nog geen regelgeving voor het invoeren van een vrachtwagenheffing in Nederland. Daarom wordt hiervoor momenteel wetgeving opgesteld. In het conceptwetsvoorstel wordt het doel van een vrachtwagenheffing nader toegelicht en benoemd om welke voertuigen het gaat, welke tarieven daarvoor gelden en op welke wegen de heffing wordt geheven. Hieronder een korte samenvatting:

Doel van vrachtwagenheffing

De doelstellingen voor invoering van een vrachtwagenheffing in Nederland zijn:

  1. Binnenlands en buitenlands vrachtverkeer laten betalen voor het gebruik van de weg, door omzetting van vaste belastingen (motorrijtuigenbelasting en Eurovignet) naar een variabele heffing waarbij per gereden kilometer wordt betaald. Zo gaat al het vrachtverkeer meer dan nu betalen voor het gebruik van de Nederlandse wegen.
  2. Innoveren en verduurzamen van de Nederlandse vervoerssector. In het regeerakkoord is afgesproken dat de inkomsten van de vrachtwagenheffing in overleg met de sector worden teruggesluisd naar de vervoerssector. Naast verlaging van de motorrijtuigenbelasting op vrachtwagens en afschaffing van het Eurovignet in Nederland, wordt de netto-opbrengst aangewend voor innovatie en verduurzaming (terugsluis) van de vervoerssector.
     

Voertuigen

De vrachtwagenheffing gaat gelden voor binnenlandse en buitenlandse voertuigen of samenstellen van voertuigen die bedoeld zijn of gebruikt worden voor het vervoeren van goederen (vrachtwagens) met een toegestane maximum massa van meer dan 3.500 kg. Voor bepaalde voertuigen die (mogelijk) wel aan de definitie van vrachtwagen voldoen, geldt een vrijstelling of bestaat de mogelijkheid om ontheffing te verlenen.

Tarieven

Het tarief van de vrachtwagenheffing is afhankelijk van het gewicht en de euro-emissieklasse van de vrachtwagen. Hierbij geldt: hoe schoner en hoe lichter het voertuig, hoe lager de heffing. Door de invoering van de vrachtwagenheffing gaat de motorrijtuigenbelasting (mrb) voor vrachtwagens omlaag en ook vervalt de belasting zware motorrijtuigen (bzr) ofwel het Eurovignet in Nederland. De heffing die in rekening wordt gebracht wordt vastgesteld aan de hand van het aantal geregistreerde kilometers op de wegen van het heffingsnetwerk, vermenigvuldigd met het voor het voertuig geldende tarief. Het gemiddelde tarief is € 0,149 per gereden kilometer (prijspeil 2019). Er is voor dit tarief gekozen om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de gemiddelde tarieven die in België en Duitsland worden gehanteerd.
Bekijk de tarieftabel in het conceptwetsvoorstel onderaan deze pagina voor de details.

Wegennet

Uitgangspunt is dat de vrachtwagenheffing wordt geheven op nagenoeg alle autosnelwegen en op wegen waarop naar verwachting uitwijk zal plaatsvinden (met name N-wegen en enkele gemeentelijke hoofdwegen) als gevolg van een heffing op alleen autosnelwegen.
Het wegennet waarop de vrachtwagenheffing gaat gelden is onderwerp geweest van onderzoek en overleg met wegbeheerders (waterschappen, gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat) en met werkgroepen en commissies van de Unie van Waterschappen (UvW), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO).
Het voorgestelde heffingsnetwerk is weergegeven op onderstaande kaart. Download voor een compleet overzicht van de wegen de wegenlijst en kaart onderaan deze pagina.

wegennet vrachtwagenheffing tbv conceptwetsvoorstel 26jun19
Wegennet voor Vrachtwagenheffing zoals opgenomen in het conceptwetsvoorstel van 26 juni 2019.

Proces

Het wetsvoorstel wordt na behandeling in de Tweede en Eerste Kamer door de Koning bekrachtigd tot de wet Vrachtwagenheffing.
Bekijk voor een uitgebreide toelichting op het wetgevingsproces voor de vrachtwagenheffing ook de infographic wetgevingsproces .