Systeemontwikkeling & implementatie

In het wetsvoorstel is bepaald dat de registratie van gereden kilometers plaatsvindt met behulp van boordapparatuur, bijvoorbeeld een on-board unit (ofwel OBU). Deze boordapparatuur is nodig voor de berekening van de te betalen vrachtwagenheffing. Voorafgaand aan het gebruik van de weg moet de eigenaar van een vrachtwagen ervoor zorgen dat hij een overeenkomst afsluit met een toldienstaanbieder. De toldienstaanbieder levert de boordapparatuur voor de vrachtwagen en verzorgt de afdracht van de heffing aan de overheid.

Ritregistratie d.m.v. boordapparatuur en satellietnavigatie

De boordapparatuur in de vrachtwagen maakt tijdens de rit verbinding met het wereldwijde satellietnavigatiesysteem (GNSS) voor het bepalen van de exacte locatie. Op basis van de locatie wordt vastgesteld of de vrachtwagen zich op een weg bevindt waar de heffing geldt. Aan de hand van het aantal geregistreerde kilometers op wegen waar de heffing geldt, wordt door de toldienstaanbieder een factuur opgesteld en verstuurd aan de kentekenhouder van de vrachtwagen.

Elke vrachtwagen dient bij het gebruik van de openbare weg altijd te beschikken over werkende boordapparatuur, tenzij de eigenaar ervan is vrijgesteld of ontheven van vrachtwagenheffing. Onder boordapparatuur wordt verstaan aan boord van de vrachtwagen geïnstalleerde of meegenomen hardware- en softwarecomponenten. De kentekenhouder is de eigenaar van een vrachtwagen.

Wanneer de vrachtwagen gebruik maakt van een weg waar geen vrachtwagenheffing geldt, worden er ook geen kilometers geregistreerd. Wel is er sprake van positiebepaling zodat de boordapparatuur signaleert wanneer een weg wordt betreden waar de vrachtwagenheffing wel geldt en er dus wel kilometers geregistreerd moeten worden. De positie wordt vastgelegd om geanonimiseerde verplaatsingsdata te kunnen gebruiken voor verkeersmanagementdoeleinden.

De gegevens in de boordapparatuur zijn beveiligd, zodat de privacy van de bestuurder niet wordt geschonden.

Systeem sluit aan bij buurlanden

Het Nederlandse systeem voor vrachtwagenheffing sluit aan bij de systemen van onze buurlanden en andere Europese lidstaten met een vrachtwagenheffing. Er is gekozen voor dit systeem vanwege de verkeersveiligheid en het gebruikersgemak. De boordapparatuur hoeft dus niet aan- of uitgezet te worden. Dit systeem vergemakkelijkt niet alleen het gebruik voor de eigenaar van de vrachtwagen, maar ook de handhaving. Daarnaast kunnen de geanonimiseerde verplaatsingsgegevens worden gebruikt om ongewenst uitwijkgedrag te kunnen detecteren.

Het ‘Globaal ontwerp vrachtwagenheffing ’ bevat een uitgebreidere beschrijving van het systeem van de vrachtwagenheffing en vormt als het ware de technische onderbouwing bij het wetsvoorstel.

Toldienstaanbieders

Toldienstaanbieders zijn verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van boordapparatuur, het registreren van de gereden kilometers, het voldoen van het verschuldigde bedrag namens de kentekenhouder en het onderhouden van een klantrelatie inclusief de daarbij te verwerken persoonsgegevens. Al deze zaken worden vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst tussen de kentekenhouder van de vrachtwagen en de toldienstaanbieder.

Omdat veel vervoerders goederen vervoeren door heel Europa en zelfs daarbuiten, heeft de Europese Unie besloten dat boordapparatuur ook grensoverschrijdend gebruikt moet kunnen worden. Commerciële toldienstaanbieders, de zogenaamde EETS-providers die op Europese schaal werken, bieden deze dienstverlening aan eigenaren van vrachtwagens (zoals transportbedrijven) aan, in de vorm van een abonnement dat kan worden gebruikt in meerdere lidstaten van de EU. EETS-providers leveren de boordapparatuur, sturen facturen aan hun klanten voor de per land gereden kilometers en dragen de geïnde heffingen af aan de overheid van het land waar de kilometers zijn gereden. De EETS-providers ontvangen hiervoor een vergoeding van de betreffende overheden. De dienstverlening is te vergelijken met energieleveranciers, waarbij de klant de gasmeter in bruikleen krijgt.

Controle en handhaving

Om ervoor te zorgen dat voertuigen de heffing ook echt betalen, voert de overheid regelmatig controles uit op binnenlandse en buitenlandse voertuigen. Door middel van controleapparatuur en fysiek toezicht langs de weg wordt gecontroleerd of passerende vrachtwagens beschikken over correct werkende boordapparatuur en of er sprake is van een geldige overeenkomst met een toldienstaanbieder. Een publieke handhavende instantie stelt vast of er sprake is van een overtreding. Daarnaast kan door middel van registervergelijking een overtreding worden geconstateerd. Wie zich niet aan de regels houdt, krijgt een boete.